Wat is eco-responsibility?

Betongranulaat en duurzaam inkopen

06 december 2010

Hergebruik van bouwmaterialen is belangrijk om onnodige afvalstromen te voorkomen en primaire grondstoffen zo veel mogelijk te sparen. Gesloopt beton kan na bewerken (breken, zeven, reinigen) uitstekend worden hergebruikt als toeslagmateriaal in beton.

Regelgeving

Betongranulaat is gedefinieerd als materiaal dat voor meer dan 90% bestaat uit beton met een volumieke massa van ten minste 2100 kg/m3. In de CUR Aanbeveling 112 'Beton met betongranulaat als grof toeslagmateriaal' worden eisen gesteld aan de toepassing van betongranulaat als grof toeslagmateriaal (> 4 mm). Deze aanbeveling regelt de toepassing van betongranulaat volgens NEN - EN 12620 + NEN 5905 in constructies als bedoeld in de NEN 6720 en is van toepassing op de sterkteklassen C12/15 t/m C53/68 en alle milieuklassen volgens NEN-EN 206-1 + NEN 8005 m.u.v. XD en XS. 

Indien de vervanging van het harde dichte toeslagmateriaal door betongranulaat voldoet aan de eisen van bovenvermelde Aanbeveling en beperkt blijft tot maximaal 50%, veranderen de eigenschappen van het beton zo weinig dat de rekenwaarden voor de constructeur ongewijzigd blijven. De toepassing tussen 20-50% moet met de opdrachtgever worden overeengekomen. Bij een vervanging van meer dan 50% (v/v) van het grove toeslagmateriaal moet met de in de aanbeveling aangepaste rekenregels worden gewerkt. BRL 2506 is een richtlijn voor de certificering van betongranulaat voor beton. 

Productie

Het productieproces van betongranulaat verloop via een puinbreekinstallatie die gericht is op het breken van het puin en het zuiveren tot granulaten die hergebruikt kunnen worden in de bouwsector. De meeste installaties bestaan uit een primaire en een secundaire breekeenheid. Zo wordt een grotere reductiefactor en een mooiere vorm van het granulaat verkregen. Zeefinstallaties scheiden de granulaten volgens grootte. Na productie worden de puingranulaten selectief opgeslagen in afwachting van verkoop of toepassing.

Er zijn andere processen in ontwikkeling om betongranulaat te verkrijgen zoals bijvoorbeeld het Kringbouwproces, ontwikkeld door TNO met medewerking van o.a. ENCI en Mebin. Dit betreft een thermisch proces en ADR (Advanced Dry Recovery) waarin o.a TU Delft en ENCI/Mebin participeren.    

Toepassing

Van belang bij toepassing van betongranulaat zijn:

  • mate van (lokale) beschikbaarheid. Bij vervoer over meer dan 50 km zijn de milieu-effecten vaak (te) negatief
  • continuïteit van kwaliteit (dichtheid, vorm, gradering, verontreinigingen)
  • prijsniveau t.o.v. natuurlijke toeslagmaterialen (grind, hardsteen, basalt etc)

Betongranulaat in beton is hoogwaardiger dan verwerking in wegfunderingsmateriaal (zgn. menggranulaat).

Betongranulaat 4/32 is evenwel niet altijd toepasbaar als vervanger voor grind:

  • niet in monolitisch afgewerkte oppervlakken (bijv. bedrijfsvloeren, betonwegen)
  • niet in de milieuklassen XD, XS, XF3 en XF4 conform NEN 8005
  • voor zichtwerk (o.a. schoon beton) max. 20% granulaat

Duurzaam inkopen

Het voorschrijven dat betongranulaat zondermeer in beton wordt toegepast is vanuit ecologisch standpunt ongewenst omdat niet altijd een meer duurzame oplossing wordt bereikt dan met grind. Momenteel zijn beschikbaarheid en kwaliteit van betongranulaat per regio verschillend. De overheid is het eens geworden met de betonindustrie dat het landelijk vervangingspercentage 3,85 is in 2010. Geleidelijk zal dit percentage worden verhoogd met het oog op het sluiten van kringlopen. Voor 2020 streeft de overheid naar een vervangingspercentage van 10. 

De branche-organisaties VOBN en BRBS hebben een convenant gesloten om ten minste 300 kton betongranulaat per jaar toe te passen in betonmortel. Binnen de prefab industrie bestaan ook initatieven om sloopbeton in te nemen, te granuleren en te verwerken in het productieproces. Vanuit opdrachtgevers is er belangstelling voor, mede gericht op het verlagen van de carbon footprint.